![\"KLIK](\"http://www.idexpander.com/img/swop/swoplogo.jpg\")
SWOP-A was een beeldend kunstmanifestatie met 12 beeldend kunstenaars in de openbare ruimte in Arnhem. SWOP-A is in 2002 georganiseerd door Jacco van der Post en Marten Terpstra, onder de stichting naam SWOP.
Het concept
Wat is cultuurbepalend voor een wijk of buurt. Is een snackbar met permanent blèrende TV in de hoek en de altijd een praatje aanknopende Turkse eigenaar cultuur-bepalend voor een wijk? Of Wallstreet-achtige taferelen op een mooie dag met buiten lunchende gestropdasde kantoor ambtenaren? Is een zenuwslopend inefficient stoplicht, waar voetgangers de hele dag lang hun leven wagen, niet heel cultuurbepalend voor een plek? Wat bepaalt eigenlijk een lokale cultuur?
Bij onderzoek naar het begrip ‘cultuur’ trof ons de nadrukkelijk automatische polarisatie van het \'mijn-jouw\'. In onze opvatting kan \'cultuur\' vooral vanuit de beeldende kunst meer zijn dan de vaak gehanteerde etnologische invulling van dit begrip (zoals welgesteld-minima; autochtoon-allochtoon, jong-oud, werkend-studerend-werkloos, moslim-christen-anarchist). Daarnaast is er nog zo iets als de VVV-folder; waar cultuur in een stad louter bestaat uit een opsomming van musea, historische gebouwen, theaters, horeca en andere toeristische attracties. Met SWOP-A wilden we het begrip \'cultuur\' in een andere betekenis dwingen door het te lokaliseren op markante, maar -wellicht- niet voor de hand liggende plekken, activiteiten, karakteristieken of fenomenen in specifieke wijken in Arnhem. Ter discussie hebben we dit aangeduid als (lokale) cultuurkenmerken. Vervolgens dienden deze (lokale) cultuurkenmerken in een andere wijk te worden verbeeld; dit is het zgn. Swoppen. Onze interesse ging uit naar kenmerken die waargenomen kunnen worden in alledaagse beelden van de openbare ruimte.
De opdracht die wij meegaven aan een 12-tal beeldend kunstenaars was om op zoek te gaan naar een (lokaal) cultuurkenmerk in Arnhem en deze middels een werk te -swoppen- (te verplaatsen) naar een locatie in een andere wijk. De looptijd van de werken was 3 weken, in series van 4 werken tegelijk.
Mijn taken waren: conceptontwikkeling, het aanvragen van subsidies en beheer van de financiele middelen, curatorschap, het inrichten en beheren van een openbare studio incl. galerie, het begeleiden van de kunstenaars bij het tot stand komen van hun werken, het organiseren van openingen, excursies, het verrichten van PR, het opzetten van de website etc. Daarnaast heb ik zelf deelgenomen als beeldend kunstenaar met het werk ‘Arnhem’.
SWOP-A werd gesubsidieerd door de Gemeente Arnhem, Provincie Gelderland, het SNS-fonds, het VSB-fonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds. Na een documentatie-vooronderzoek en selectieproces hebben we 12 beeldend kunstenaars aan het werk gezet; een studio gehuurd en ingericht waar wij en de kunstenaars konden werken en waar wij 3 openingen konden organiseren; en een interaktieve website opzetten http://www.swop-x.nl
De gerealiseerde Kunstwerken
1. Hans Jungerius en Erik Lucas – Restaurant ‘Frost’
Een tijdelijk hip haute cuisine restaurant, gelokaliseerd in een woonwijk in Arnhem-Zuid.
2. Eva Knutz - Het Rad van Fortuin
Een interaktief hoorspel in het Spijkerkwartier dat, vanaf de straat, via een venster bediend kan worden.
3. Stefan Kunzman - Stad|huis(arnhem)
Een Projectie in een rijtjehuis in een rustige volksbuurt met als onderwerp drukke verkeerssituaties.
4. Mark Mantingh- Feel/Fact
Een sferische tentoonstelling over de nieuwe functie-invullingen van kerkgebouwen in Arnhem in een kleine kerk die nog in functie is.
5. Mieke Gresnigt – Achter de Hommelseweg
Een fotoreportage van wat achter de zeer diverse Hommelseweg in Arnhem zich bevindt. In de vorm van een boekje is het werk verspreid langs bewoners, winkels en horeca in de Hommelseweg.
6. Mary Overtoom – Reisbureau Uitwijken
Een promotie van en stimulering tot bezoek van diverse plekken in Arnhem middels raambiljetten en een website.
7. Jacco van der Post – Arnhem
Set ansichtkaarten over Arnhem, zie ook onder Interventies.
8. Marieke Vriend – Object Trouvé, Object Changé
Een Frans balkonnetje zoals te zien in het centrum is geplaatst aan een appartement in een grijs flatgebouw in Arnhem-Zuid.
9. Marnix Bras – Brug
De John Frost brug is een icoon van de stad Arnhem met een algemeen bekende geschiedenis. Geplaatst in een speeltuin in Arnhem Zuid levert dit voor voorbijgangers een vreemd nabeeld; oorlog spelende kindertjes bij een miniatuur brug.
10. Aldje van Meer & Sander Haccou – SWOP-tijdschrift
SWOP was een eenmalig tijd-schrift over Arnhem. Op een collageachtige wijze hebben de makers een portret te gecreëerd van de stad Arnhem op dat moment. Het tijdschrift is op diverse manieren verspreid, waaronder in de bibliotheek.
11. Natasja van Kampen – Hassan, is that you?
Deze korte film met een sterk fictief karakter heeft de aankomende ster bokser doen schitteren op het witte doek van het filmhuis Arnhem op de Korenmarkt.
12. Marten Terpstra – Theebar 4.a.m.
Een theebar waar op een groot scherm opnames van de afgelopen nacht te zien waren van een kruispunt in het centrum. Met een kopje thee belandde de bezoeker in een andere tijd op dezelfde plek.
Nabeschouwing
Voor het SWOP project werden 12 kunstenaars specifiek uitgenodigd op basis van hun eerdere werk. Hierbij werd gelet op affiniteit met het thema en een operationeel vermogen voor kunst in de openbare ruimte. Ook werd gelet op een gevarieerd aanbod van media waarmee de kunstenaars werkten. De doelstelling van SWOP-A was niet te komen tot een nieuwe sluitende definitie van het begrip cultuur, maar juist de pluriformiteit te benadrukken van het begrip. Om zoveel mogelijk invalshoeken te veroorzaken werden de kunstenaars gestimuleerd zich te verhouden met het thema rond (lokale) cultuurkenmerken, zoals die geformuleerd was in de opdrachtstelling. Zonder uitzondering werd het thema en de opdracht door de deelnemers als erg stimulerend ervaren.
Formeel hield de vraagstelling naar lokale cultuurkenmerken ook in dat de kunstenaar zich vooral moest richten op toevallige passanten en lokale (wijk-) bewoners. Uiteindelijk werden de publieksgroepen veel specifieker bepaald door de lokaties en het gekozen culturele fenomeen van de werken.
Deze nieuwe publieksgroepen waren naast toevallige passanten en lokale (wijk-) bewoners o.a. : Haute-cuisine liefhebbers, hoerenlopers/ hoertjes en pooiers, kerk(gebouw)-liefhebbers, vakantiegangers, toeristen, bibliotheekgangers, boks-geintereseerde mannen en theeliefhebbers.
De twaalf invalshoeken m.b.t. lokale cultuurkenmerken zoals zij vastgesteld werden door de kunstenaars hebben ons inziens ruimschoots aangetoond dat cultuur, bezien vanuit stad-, wijk- en buurtperspectief, samengesteld is uit gefragmenteerde en niet noodzakerlijkerwijs samenhangende elementen, en dat juist de verschillen, niet de overeenkomsten, tussen deze fragmenten betekenisgevend zijn en bepalend voor de lokale cultuur.
Samengevat kan gesteld worden dat het swoppen van culturele fenomenen naar een andere lokatie in feite een swop is van publieksgroepen voor bepaalde fenomenen. Het vervreemdende effect wat optreedt bij de publieksgroep wat met een swop-werk geconfronteerd wordt, komt ten gunste van het bereik en de betekenis van een werk.',
ContentPadding : 13,
Height : 340,
InnerBorderColor : '#6b8ec6',
InnerBorderWidth : 0,
Left : 360,
OuterBorderWidth : 0,
ResizeBoxSrc : 'img/resize_grey.gif',
StatusBarAlign : 'left',
StatusColor : '#eeeeee',
TitleBarHeight : 18,
TitleBarText : 'SWOP-A',
TitleBarAlign : 'left',
TitleColor : '#cccccc',
Top : 40,
Width : 400,
ContentFontSize : 11,
ContentFontColor : '#333333',
Id : 'swopa'
}
var swopa = new FerantDHTMLWindow(params);